گیاه پاد

چکیده ژل و عصاره گیاه دارویی صبر زرد (Aloe vera L.) دارای خواص متعدد بیولوژیک و فیزیولوژیک می‌باشد و در صنایع مختلف دارویی، غذایی و آرایشی و بهداشتی استفاده می‌شود. در این تحقیق به‌منظور تعیین مقادیر تانن کل، فنل کل، فلاونوئید کل و آنتی‌اکسیدان عصاره هیدروالکلی ژل صبر زرد، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در سال 1398 اجرا شد. این پژوهش در گلخانه‌ای واقع در روستای دهشک از توابع شهر مشهد استان خراسان رضوی انجام شد. از ژل برگ‌های صبر زرد عصاره متانولی تهیه شد. سنجش میزان فنل و فلاونوئید به روش اسپکترومتری صورت گرفت و فعالیت آنتی‌اکسیدانی عصاره ژل با استفاده از رادیکال آزاد DPHH اندازه‌گیری شد. طبق نتایج بدست آمده از تعیین مقادیر متابولیت‌های ثانویه و فعالیت آنتی-اکسیدانی، مقدار فنل کل در عصاره هیدروالکلی ژل صبر زرد 04/90 میکرو اکی والان گرم گالیک اسید بر میلی‌گرم وزن خشک ژل، مقدار فلاونوئید کل 25/66 میکرواکی والان گرم کوئرستین بر میلی‌گرم وزن خشک ژل و مقدار تانن کل، 43/87 میکرو اکی والان گرم کاتشین بر میلی‌گرم وزن خشک ژل بود. نتایج حاصل از فعالیت آنتی‌اکسیدانی در روش FRAP و BCB نیز مؤید پتانسیل بالای این گیاه در مهار اکسیدان‌ها بود. سنجش فعالیت آنتی‌اکسیدانی در سه روش DPPH، FRAP و BCB با محتوای فنل کل، فلاونوئید کل و تانن کل همبستگی مثبت معنی‌داری داشت. نتایج این مطالعه نشان داد که ژل صبر زرد دارای فعالیت آنتی‌اکسیدانی بالا می‌باشد و همچنین با میزان ترکیبات فنلی و فلاونوئیدی رابطه مستقیم دارد.

چکیده عصاره‌های به دست آمده از گیاهان، که عمدتاً از منابع طبیعی و قسمت‌های متفاوت گیاهان استخراج می‌شوند، به عنوان گزینه‌ای طبیعی و کارآمد برای جایگزینی آفت‌کش‌های شیمیایی، مورد توجه قرار گرفته‌اند. در این مطالعه، گیاهان اکالیپتوس کامالدول و آویشن معمولی به عنوان منابع گیاهی انتخاب شدند تا ترکیبات فعال وکارآمدی از آنها به وسیله استفاده از حلال آبی استخراج شود. هدف از این مطالعه، بررسی تأثیر غلظت‌های مختلف فرمولاسیون عصاره آبی بر روی میزان مرگ و میر لاروهای سن سوم کرم غوزه پنبه، (Helicoverpa armigera) در محیط آزمایشگاهی بود. نتایج نشان داد که استفاده از غلظت‌های متفاوت عصاره‌های آبی اکالیپتوس و آویشن، تفاوت‌ آماری معنی‌داری را در میزان مرگ و میر لاروهای سن سوم کرم غوزه پنبه طی ۲۴ ساعت به وجود آورد. در بررسی اثرکشندگی غلظت‌های 60، 70، 80 و90 درصد عصاره آبی اکالیپتوس و آویشن نتایج حاکی از آن بود که غلظت‌های 80 و90 درصد بیشترین تلفات را در سن لارو سوم کرم غوزه پنبه armigera H. پس از 24 ساعت ایجاد کردند که برای عصاره آبی اکالیپتوس به ترتیب برابر با 25 و 25 درصد بود. در حالی که غلظت 60 و70 درصد سبب کمترین تلفات (20 درصد) گردید و برای عصاره آبی آویشن به ترتیب برابر با 25 و 25 درصد بود و در غلظت 60 و70 درصد سبب کمترین تلفات (20 درصد) گردید. در نتیجه، فرمولاسیون‌های عصاره آبی حاصل از اکالیپتوس و آویشن اثرات سمیت مشابهی بر روی آفت کرم غوزه پنبه نشان دادند.

چکیده در این تحقیق به بررسی اثرات اسانس صمغ باریجه، Ferula gummosa بر درصد بازدارندگی تخم‌ریزی و میزان تفریخ تخم شب‌پره آرد، Ephestia kuehniella و پارازیتوئید آن، Habrobracon hebetor پرداخته شده است. برای این منظور، اسانس از صمغ باریجه، F. gummosa و با استفاده از دستگاه کلونجر تحت تقطیر با آب به دست آمد. آزمایش در دمای 1±27 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5±60 درصد، در شرایط تاریکی ارزیابی شد. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت اسانس‌، درصد بازدارندگی تخم‌ریزی حشرات کامل شب‌پره آرد و زنبور پارازیتوئید لاروی آن، ابتدا افزایش و سپس کاهش پیدا می‌کند. در هر دو حشره، تفاوت قابل توجهی در میزان تفریخ تخم با غلظت‌های مختلف مشاهده شد. با افزایش غلظت اسانس، سرعت تفریخ تخم شب‌پره آرد و پارازیتوئید آن کاهش یافت. تجزیه و تحلیل پروبیت داده ها نشان داد که LC50 تخم‌های یک و دو روزه E. kuehniella و تخم H. hebetor که روی لاروهای تیمار شده شب‌پره آرد گذاشته شده بودند به ترتیب 613/257، 172/176 و 787/3 میکرولیتر بر لیتر هوا بود. نتایج نشان داد که حشره بالغ و تخم زنبور H. hebetor نسبت به این اسانس بسیار حساس‌تر از شب‌پره آرد است. مطالعه حاضر نشان داد که اسانس باریجه بر درصد بازدارندگی تخمریزی و نرخ تفریخ تخم E. kuehniella و پارازیتوئید آن تأثیر دارد. بنابراین پس از انجام آزمایشات تکمیلی و با توجه به عملکرد بالای اسانس آن، امکان استفاده از این اسانس به عنوان یک محافظ بالقوه گیاهی در برابر شب‌پره آرد، E. kuehniella فراهم خواهد شد.

چکیده شته مومی کلم با افزایش کاربرد حشره‌کش‌ها نسبت به سایر حشرات بیشتر مقاوم شده و گسترش می‌یابد. در این تحقیق با توجه به اثر مطلوب و بی ضرر اسانس گیاهی، اثرغلظت های زیر کشنده LC10 و LC20 اسانس‌ باریجه، Ferula gomossa روی پارامتر های جدول باروری و بازدارندگی پوره زایی شته مومی کلم بررسی شد. این تحقیق در دمای 1±25 درجه سلسیوس و رطوبت نسبی 5±60 و دوره نوری 11 ساعت تاریکی و هشت ساعت روشنایی در ژرمیناتور واقع در دانشگاه شاهد انجام شد. نتایج آزمایشات زیست‌سنجی بیانگر تاثیر اسانس مورد آزمایش، روی حشرات بالغ شته مومی کلم بود. مقادیر LC10 و LC20 و LC50 اسانس باریجه به ترتیب برابر 98/0، 86/1 و 31/6 میکرولیتر بر لیتر هوا به دست آمد. اثر غلظت‌های زیرکشنده اسانس باریجه روی پارامترهای جدول باروری شته مومی کلم به طور معنی‌داری با تیمار شاهد متفاوت بود. بیشترین تاثیر را روی نرخ‌های تولید مثل و نرخ های رشد جمعیت شته مومی کلم به ترتیب تیمارهای LC20 و LC10 اسانس باریجه داشتند. هم‌چنین متوسط مدت زمان دوبرابر شدن یک نسل این شته را به ترتیب تیمارهای LC20 و LC10 اسانس باریجه کاهش دادند و این تیمارها هم چنین باعث افزایش مدت زمان دوبرابر شدن جمعیت گردیدند. در مورد بازدارندگی پوره زایی تفاوت معنی‌داری بین اسانس مورد آزمایش و شاهد مشاهده نشد. نتایج کلی نشان داد که اسانس باریجه، Ferula gummosa پتانسیل بالایی در کنترل شته مومی کلم، B. brassicae به ویژه در غلظت‌های زیرکشنده دارد.

چکیده استفاده از آفت‌کش‌های گیاهی در مدیریت آفات به دلیل گستردگی مصرف آفت‌کش‌های شیمیایی، که منجر به آسیب محیط زیست شده است، امری ضروری به نظر می‌رسد. عصاره‌های گیاهی عمدتاً از منابع طبیعی بخش‌های مختلف گیاهان بدست می‌آیند. از این رو، استفاده از آنها در مدیریت آفات به عنوان جایگزینی طبیعی و مؤثر برای آفت‌کش‌های شیمیایی مورد توجه قرار گرفته است. در این تحقیق، گیاهان اکالیپتوس کامالدولنسیس و آویشن ولگاریس به عنوان منابع‌ گیاهی جهت استخراج ترکیبات فعال و مؤثر انتخاب شدند و عصاره‌های گیاهی با استفاده از حلال اتانول %70 استخراج گردید و میزان مرگ و میر لارو سن 3 کرم غوزه پنبه (Helicoverpa armigera) با غلظت‌های مختلف فرمولاسیون عصاره اتانولی در شرایط آزمایشگاهی تعیین گردید. نتایج نشان دادند که غلظت‌های مختلف از فرمولاسیون عصاره اتانولی اکالیپتوس و آویشن تفاوت آماری معنی‌داری بر میزان مرگ و میر لارو سن 3 آفت کرم غوزه پنبه در طی مدت زمان 24 ساعت دارند. در بررسی اثرکشندگی غلظت‌های %20، %30، %40 و %50 عصاره اتانولی اکالیپتوس و آویشن نتایج حاکی از آن بود که غلظت‌های %30، %40 و %50 بیشترین تلفات را به سن لارو 3 کرم غوزه پنبه armigera H. پس از 24 ساعت ایجاد کردند که به ترتیب برابر با 993/79 و 493/77 و 243/91 درصد بود. در حالی که غلظت %20 سبب کمترین تلفات (500/57 درصد) گردید. بنابراین فرمولاسیون عصاره اتانولی اکالیپتوس دارای سمیت بیشتری برای آفت کرم غوزه پنبه است.

چکیده گیاه دارویی مرزنجوش (Origanum majorana) یک گیاه علفی چند ساله است که در مناطق مختلف جهان میروید، خواستگاه اصلی آن حوضه مدیترانه و از خانواده Lamiaceae است. بهمنظور بررسی اثر اسید سالیسیلیک بر ویژگیهای کمی و کیفی گیاه دارویی مرزنجوش در شرایط تنش شوری، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به صورت گلدانی طی سال 99-1398 در گلخانه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی اجرا شد. فاکتور اول تنش شوری در چهار سطح (صفر (آب مقطر)، 50، 75 و 100 میلیمولار ناشی از نمک کلرید سدیم) و عامل دوم اسید سالیسیلیک با چهار سطح (0، 5/0، 1 و 5/1 میلیمولار) بودند. صفات مورد مطالعه شامل ارتفاع بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و بیولوژیک، درصد و عملکرد اسانس، محتوای پرولین، محتوای مالون دی آلدئید و آنزیمهای آنتیاکسیدانت بودند. نتایج نشان داد که صفات مورد ارزیابی در پژوهش حاضر تحت تأثیر اثرهای ساده اسید سالیسیلیک و تنش شوری قرار گرفتند. نتایج تحقیق نشان داد که تنش شوری موجب کاهش ارتفاع بوته (61/14 درصد)، وزن هزار دانه (16/1 درصد)، عملکرد دانه (07/16 درصد) و بیولوژیک (11/19 درصد)، محتوای پرولین (14/7 درصد)، درصد اسانس (91/17 درصد)، عملکرد اسانس (18/31 درصد) و محتوای آنزیمهای آنتیاکسیدانت شد. همچنین کاربرد اسید سالیسیلیک سبب بهبودی صفات مورد اشاره گردید. کاربرد اسید سالیسیلیک موجب افزایش فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان مذکور و تجمع پرولین گردید. کاربرد اسید سالیسیلیک 5/1 میلیمولار برای بهبود و افزایش میزان ویژگیهای مورفولوژی و فیزیولوژی گیاه دارویی مرزنجوش میتوان توصیه کرد.

چکیده کلوس از خانواده چتریان و گیاهی خودرو با خاصیت دارویی است که در سال‌های اخیر به دلیل بهره‌برداری بی‌روبه و نامناسب، ریشه‌کنی و غنچه‌چینی پیش از بذر دهی، این گیاه رو به انقراض است. این گونه به‌صورت خودرو در زیست اقلیم-های سرد و کوهستانی رشد می‌کند و در طب سنتی برای درمان بیماری‌های مختلف مانند بیماری‌های قلبی-عروقی، درمان زخم معده، تنفسی و التهاب روده کاربرد دارد. بدین منظور آزمایشی برای بررسی خصوصیات عمکلرد زیستی و مواد مؤثره گیاه دارویی کلوس در گلخانه مرکز تحقیقاتی گیاهان دارویی دانشگاه شاهد در سال 1401 اجرا شد. آزمایش گلخانه‌ای شامل تیمارهای کودی شامل (عدم اعمال کود، کود شیمیایی با منبع نیتروژن و کود زیستی نیتروزیست) در سه تکرار به صورت کشت گلدانی با بستر کشت کوکوپیت+پرکولیت+پیت ماس بود. طبق نتایج حاصل از پژوهش حاضر، شاخص‌های رشدی مانند وزن خشک اندام هوایی، ارتفاع بوته، ترکیبات محلول، متابولیت‌های ثانویه و میزان DPPH تحت اثر تیمار کود قرار گرفتند. کود زیستی نیتروزیست موجب افزایش صفات فیزیولوژیکی مانند فنل کل (55/2 میلی‌گرم بر گرم وزن تر)، محتوای فلاونوئید در سه طول موج و محتوای کربوهیدرات (4/4 میلی‌گرم بر گرم وزن تر) و ظرفیت آنتی‌اکسیدان (63/28%) کلوس شد. اعمال کود زیستی نیتروزیست و ترکیب تیمار کود شیمیایی 80 کیلوگرم در هکتار به صورت توأم با کود زیستی نیز در صفات خصوصیات ریشه، محتوای فلاونوئید و ظرفیت آنتی‌اکسیدان برگ گیاه دارویی کلوس اثر مثبت افزایشی داشتند.

چکیده نماتدهای ریشه گرهی از مهمترین نماتدهای انگل گیاهی در سطح جهان بوده که به طیف وسیعی از گیاهان آسیب می‌زنند. با توجه به هزینه‌های سنگین کاربرد نماتدکش‌ها و اثرات نامطلوب زیست محیطی آنها، امروزه تمایل برای یافتن روش‌های کنترلی موافق با محیط زیست افزایش یافته است. در تحقیق حاضر، اثر اضافه شدن توده‌های خرد شده اندام‌های گیاهی آویشن (Thymus vulgaris)، همیشه بهار فرانسوی (Tagetes patula)، رازیانه (Foeniculum vulgare)، بالنگوی شیرازی (Lallemantia royleana) و بابونه (Matricaria chamomillae) به خاک گیاهچه‌های گوجه‌فرنگی آلوده به نماتد ریشه گرهی Meloidogyne javanica در شرایط گلخانه مورد مطالعه قرار گرفت. پس از نمونه‌برداری و تکثیر نماتد، مایه آلوده-کننده نماتد (10 عدد لارو سن دوم در هر گرم خاک) و توده خشک گیاهی (صفر، 5، 10، 25 و 50 گرم بر کیلوگرم خاک) به خاک اضافه و همگن شد. خاک به گلدان ها منتقل و سپس گیاهچه‌های گوجه‌فرنگی سوپرچیف کشت گردید. بوته‌ها در گلخانه به دمای 2±27 درجه سلسیوس و نور طبیعی (اردیبهشت و خرداد) به مدت دو ماه نگهداری شدند. پس از آن آزمون متوقف و فعالیت نماتد با ثبت تعداد گال و توده تخم در هر ریشه و فاکتور تولیدمثل نماتد مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که وجود بقایای گیاهان مورد آزمایش موجب کاهش معنی دار (P≤0.05) فعالیت M. javanica روی ریشه گوجه-فرنگی شده است. بیشترین سرکوب نماتد به ترتیب در همیشه بهار، رازیانه، آویشن، بالنگو شیرازی و بابونه مشاهده شد. به عنوان نتیجه‌گیری، استفاده از بقایای برخی گیاهان علاوه بر اصلاح خاک می‌تواند در کاهش فعالیت نماتدهای ریشه گرهی مؤثر باشد.