نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• حشمت امیدی ¹
• خدیجه احمدی ¹
• الیاس سلطانی ²

¹ دانشگاه شاهد

² دانشگاه تهران

چکیده

کلوس از خانواده چتریان و گیاهی خودرو با خاصیت دارویی است که در سال‌های اخیر به دلیل بهره‌برداری بی‌روبه و نامناسب، ریشه‌کنی و غنچه‌چینی پیش از بذر دهی، این گیاه رو به انقراض است. این گونه به‌صورت خودرو در زیست اقلیم-های سرد و کوهستانی رشد می‌کند و در طب سنتی برای درمان بیماری‌های مختلف مانند بیماری‌های قلبی-عروقی، درمان زخم معده، تنفسی و التهاب روده کاربرد دارد. بدین منظور آزمایشی برای بررسی خصوصیات عمکلرد زیستی و مواد مؤثره گیاه دارویی کلوس در گلخانه مرکز تحقیقاتی گیاهان دارویی دانشگاه شاهد در سال 1401 اجرا شد. آزمایش گلخانه‌ای شامل تیمارهای کودی شامل (عدم اعمال کود، کود شیمیایی با منبع نیتروژن و کود زیستی نیتروزیست) در سه تکرار به صورت کشت گلدانی با بستر کشت کوکوپیت+پرکولیت+پیت ماس بود. طبق نتایج حاصل از پژوهش حاضر، شاخص‌های رشدی مانند وزن خشک اندام هوایی، ارتفاع بوته، ترکیبات محلول، متابولیت‌های ثانویه و میزان DPPH تحت اثر تیمار کود قرار گرفتند. کود زیستی نیتروزیست موجب افزایش صفات فیزیولوژیکی مانند فنل کل (55/2 میلی‌گرم بر گرم وزن تر)، محتوای فلاونوئید در سه طول موج و محتوای کربوهیدرات (4/4 میلی‌گرم بر گرم وزن تر) و ظرفیت آنتی‌اکسیدان (63/28%) کلوس شد. اعمال کود زیستی نیتروزیست و ترکیب تیمار کود شیمیایی 80 کیلوگرم در هکتار به صورت توأم با کود زیستی نیز در صفات خصوصیات ریشه، محتوای فلاونوئید و ظرفیت آنتی‌اکسیدان برگ گیاه دارویی کلوس اثر مثبت افزایشی داشتند.

کلیدواژه‌ها

• فنل
• فلاونوئید
• کود زیستی
• کلوس

عنوان مقاله [English]

Evaluation of the effect of nitrozist biofertilizer and chemical nitrogen fertilizer on the morphological characteristics and effective substances of Kelussia odoratissima Mozaff.

نویسندگان [English]

• Heshmat Omidi ¹
• Khadijeh Ahmadi ¹
• Elias soltani ²

¹ Shahed University

² Tehran University

چکیده [English]

Keluss is a member of the umbelliferous family and a car plant with medicinal properties, which is on the verge of extinction in recent years due to improper exploitation and uprooting and bud picking before seeding. This species grows in cold and mountainous bioclimates and is used in traditional medicine for the treatment of various diseases such as cardiovascular diseases, treatment of gastric and respiratory ulcers, and intestinal inflammation. For this purpose, an experiment was conducted to investigate the characteristics of the biological agent and the active ingredients of Keluss medicinal plant in the greenhouse of Shahid University Medicinal Plants Research Center in 2022. Greenhouse experiment included fertilizer treatments (no fertilizer application, chemical fertilizer with nitrogen source and nitrous biofertilizer) in three replicates in the form of pot culture with cocopeat + percolite + peat moss. According to the results of the present research, growth indicators such as dry weight of shoot, plant height, soluble compounds, secondary metabolites and DPPH level were affected by fertilizer treatment. Nitrozist biofertilizer increases physiological traits such as total phenol (2.55 mg/g FW), flavonoid content in three wavelengths and carbohydrate content (4.4 mg/g FW) and antioxidant capacity (28.63%) became Keluss. The application of nitrogenous biofertilizer and the combination of chemical fertilizer treatment of 80 kg per hectare combined with biofertilizer also had a positive effect on root characteristics, flavonoid content and antioxidant capacity of leaves of Keluss medicinal plant.

کلیدواژه‌ها [English]

• Phenol
• Flavonoid
• Biological Fertilizer
• Keluss