نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• آیت اله رضایی ¹
• داریوش طالعی ²

¹ گروه علوم باغبانی- دانشگاه شاهد

² دانشگاه شاهد

چکیده

گیاه Cuscuta epithymum L. یک انگل اجباری است که برای تأمین آب و مواد مغذی به میزبان خود وابسته است و تعاملات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی پیچیده‌ای ایجاد می‌کند که رشد و ترکیب فیتوشیمیایی آن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. نقش گونه میزبان در رشد و متابولیسم این گیاه مشخص است، اما تأثیر میزبان‌های مختلف بر زادآوری و تجمع ترکیبات فیتوشیمیایی به‌طور دقیق روشن نشده است. در این مطالعه، اثر پنج گونه میزبان شامل Alhagi maurorum، Prosopis farcta، Amaranthus retroflexus، Lactuca serriola و Conyza canadensis بر ویژگی‌های رشدی، عملکرد بذر، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و ترکیبات فیتوشیمیایی C. epithymum تحت شرایط مزرعه با استفاده از طرح بلوک‌های کامل تصادفی بررسی شد. نتایج نشان داد گونه میزبان تأثیر قابل‌توجهی بر زیست‌توده خشک، عملکرد بذر، فعالیت آنتی‌اکسیدانی و تجمع فنول کل، کامپفرول، دولسیتول، کسکوتین و β-سیتوسترول دارد. C. epithymum روی A. retroflexus بیشترین زیست‌توده خشک (1.86 گرم)، فنول کل (46.53 میلی‌گرم/گرم وزن خشک)، کامپفرول (0.48 میلی‌گرم/گرم)، کسکوتین (22.4 میلی‌گرم/گرم)، β-سیتوسترول (0.413 میلی‌گرم/گرم) و فعالیت آنتی‌اکسیدانی (34.81٪) را نشان داد، در حالی که روی A. maurorum بیشترین عملکرد بذر (2986 دانه/گیاه) و دولسیتول (7.67 میلی‌گرم/گرم) را داشت اما کمترین فعالیت آنتی‌اکسیدانی (61.56٪) مشاهده شد. تفاوت معنی‌داری در تعداد پیچ ساقه و وزن هزار دانه بین میزبان‌ها وجود نداشت. این یافته‌ها نشان می‌دهد گونه میزبان نقش تعیین‌کننده‌ای در تنظیم ویژگی‌های کمی و کیفی C. epithymum دارد و انتخاب هدفمند میزبان می‌تواند تولید ترکیبات زیست‌فعال و کاربرد صنعتی و دارویی آن را بهینه کند.

کلیدواژه‌ها

• Cuscuta epithymum
• گیاه میزبان
• فعالیت آنتی‌اکسیدانی
• متابولیت‌های ثانویه
• ترکیب فیتوشیمیایی
• گیاه انگل

عنوان مقاله [English]

Effect of different host plants on growth, antioxidant capacity, and selected phytochemical constituents of dodder (Cuscuta epithymum L.)

نویسندگان [English]

• Ayatollah Rezaei ¹
• Darush Talei ²

¹ Shahed University

² Shahed University

چکیده [English]

Cuscuta epithymum L. is an obligate parasitic plant entirely dependent on its host for water and nutrients, forming complex physiological and biochemical interactions that affect its growth and phytochemical composition. Although the host species plays a critical role in its metabolism, the effects of different hosts on the reproductive traits and accumulation of phytochemicals in this parasite remain unclear. This study evaluated the effects of five host species—Alhagi maurorum, Prosopis farcta, Amaranthus retroflexus, Lactuca serriola, and Conyza canadensis—on the growth traits, seed yield, antioxidant capacity, and phytochemical contents of C. epithymum under field conditions using a randomized complete block design. Results showed that host species significantly influenced dry biomass, seed yield, antioxidant activity, and the accumulation of total phenolics, kaempferol, dulcitol, cuscutin, and β-sitosterol. C. epithymum grown on A. retroflexus exhibited the highest dry biomass (1.86 g/plant), total phenolics (46.53 mg/g DW), kaempferol (0.48 mg/g DW), cuscutin (22.4 mg/g DW), β-sitosterol (0.413 mg/g DW), and antioxidant activity (34.81%), whereas plants on A. maurorum had the highest seed yield (2986 seeds/plant) and dulcitol content (7.67 mg/g DW) but the lowest antioxidant activity (61.56%). No significant differences were observed in stem twining number or thousand-seed weight among hosts. These findings indicate that host species play a decisive role in regulating both quantitative and qualitative traits of C. epithymum, and targeted host selection can optimize bioactive compound production and enhance its industrial and medicinal applications.

کلیدواژه‌ها [English]

• Cuscuta epithymum
• Host plant
• Antioxidant activity
• Secondary metabolites
• Phytochemical composition
• Parasitic plant