نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• اورنگ Khademi ¹
• حسن طاهری ²
• مصطفی قاسمی ²
• مهسا آزموده ²
• آیت اله رضایی ²

¹ گروه علوم باغبانی-دانشکده کشاورزی- دانشگاه شاهد

² گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد

چکیده

شوری، به عنوان یک عامل محدودکننده رشد و نمو و پراکنش گیاهان، نقش کلیدی در تعیین سطح مقاومت یا حساسیت گیاهان به تنش‌های محیطی ایفا می‌کند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی سطح حساسیت و مقاومت اولیه گونه خرمندی (Diospyros lotus L.) به تنش شوری ناشی از کلرید سدیم صورت گرفت. تیمارهای شوری شامل صفر (شاهد)، ۲۵، ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی‌مولار NaCl بودند. نتایج نشان داد که در غلظت‌ پایین شوری (۲۵ میلی‌مولار)، درصد جوانه‌زنی تغییر معنی‌داری نسبت به نمونه های شاهد نداشت. ولی با افزایش غلظت شوری به ۵۰ میلی‌مولار و بالاتر، کاهش قابل توجهی در درصد جوانه‌زنی و درصد گیاهچه‌های دارای برگ مشاهده شد. در مقابل، تعداد گیاهچه‌های بدون برگ به طور معنی‌داری در تیمارهای ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی‌مولار افزایش پیدا نمود. شاخصهای رشدی نظیر طول برگ، طول ساقه و طول ریشه نیز تحت تأثیر تنش ناشی از سطوح مختلف شوری قرار گرفتند و با افزایش غلظت نمک، روند نزولی شدیدی نشان دادند. بیشترین کاهش در پارامترهای مذکور در تیمار شوری ۲۰۰ میلی‌مولار مشاهده گردید. مقدار کلروفیل و فلورسانس کلروفیل در تیمارهای دارای شوری بالا کاهش چشمگیری نشان داد، که بیانگر آسیب شدید به سیستم فتوسنتزی بود. با این حال، نشت الکترولیت در تیمارهای مختلف تفاوت معنی‌داری نشان نداد. به طور کلی، نتایج بیانگر حساسیت شدید دانهال‌های خرمندی به تنش شوری در مراحل اولیه رشد است که نشان‌دهنده آسیب‌پذیری این گونه در برابر استرس‌های اسمزی و سمیت یونی است.

کلیدواژه‌ها

• جوانه‌زنی
• دانهال خرمندی
• شوری کلرید سدیم
• کلروفیل فلورسانس
• حساسیت به تنش محیطی

عنوان مقاله [English]

Evaluation of germination and sensitivity of lotus seedlings (Diospyros lotus L.) to sodium chloride salinity stress

نویسندگان [English]

• Orang Khademi ¹
• Hassan Taheri ²
• Mostafa Ghasemi ²
• Mahsa Azmoude ²
• Ayatollah Rezaei ²

¹ Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Shahed University

² Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Shahed University

چکیده [English]

Salinity, as a limiting factor for plant growth, development, and dispersal, plays a key role in determining the level of resistance or sensitivity of plants to environmental stresses. Therefore, the present study aimed to evaluate the level of sensitivity and initial resistance of the lotus species (Diospyros lotus L.) to salinity stress caused by sodium chloride. Salinity treatments included 0 (control), 25, 50, 100, and 200 mM NaCl. The results showed that at low salinity concentration (25 mM), the germination percentage did not change significantly compared to the control samples. However, with increasing salinity concentration to 50 mM and higher, a significant decrease in the germination percentage and the percentage of seedlings with leaves was observed. In contrast, the number of seedlings without leaves increased significantly in the 100 and 200 mM treatments. Growth indices such as leaf length, stem length, and root length were also affected by stress caused by different levels of salinity and showed a sharp downward trend with increasing salt concentration. The greatest decrease in the mentioned parameters was observed in the 200 mM salinity treatment. Chlorophyll content and chlorophyll fluorescence showed a significant decrease in the high salinity treatments, indicating severe damage to the photosynthetic system. However, electrolyte leakage did not show a significant difference in the different treatments. Overall, the results indicate the severe sensitivity of lotus seedlings to salinity stress in the early stages of growth, indicating the vulnerability of this species to osmotic stresses and ion toxicity.

کلیدواژه‌ها [English]

• Germination
• Lotus seedlings
• Sodium chloride salinity
• Chlorophyll fluorescence
• Environmental stress sensitivity