دانشگاه شاهد گیاه پاد 3060-5903 1 (شماره 2، پاییز و زمستان) 2025 02 15 Effect of different host plants on growth, antioxidant capacity, and selected phytochemical constituents of dodder (Cuscuta epithymum L.) بررسی اثر میزبانهای مختلف بر رشد، ظرفیت آنتی اکسیدانی و برخی ترکیبات فیتوشیمیایی سس افتیمون (Cuscuta epithymum L.) 65 78 4974 FA آیت اله رضایی دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. 0000-0003-4472-8282 داریوش طالعی دانشیار، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. Journal Article 2024 10 29 This study was conducted to evaluate the effects of five different host plant species—<em>Alhagi maurorum</em>, <em>Prosopis farcta</em>, <em>Amaranthus retroflexus</em>, <em>Lactuca serriola</em>, and <em>Conyza canadensis </em>—on the morphological traits, seed yield, and accumulation of key phytochemicals in <em>C. epithymum</em>. The experiment was carried out in a randomized complete block design with three replications under field conditions at Shahed University’s medicinal plants research farm (Tehran, Iran). گیاهCuscuta epithymum L.  یک گیاه انگل اجباری است که به طور کامل برای دریافت آب و مواد مغذی به میزبان خود وابسته است و از این طریق، تعاملات پیچیده‌ی فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی ایجاد می‌کند که بر رشد و ترکیب فیتوشیمیایی آن تأثیر می‌گذارد. با وجود نقش تعیین‌کننده‌ی گیاه میزبان در رشد و متابولیسم سس، اثر گونه‌های مختلف میزبان بر زادآوری و تجمع ترکیبات فیتوشیمیایی این گیاه انگل به‌طور دقیق روشن نشده است، ازاین‌رو بررسی این پاسخ‌ها تحت شرایط مزرعه ضروری به نظر می‌رسد. به همین منظور در این مطالعه تأثیر پنج گونه میزبان شامل Alhagi maurorum، Prosopis farcta، Amaranthus retroflexus، Lactuca serriola  و Conyza canadensis بر ویژگی‌های رشدی، عملکرد بذر، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و برخی ترکیبات فیتوشیمیایی C. epithymum<em> </em>تحت شرایط مزرعه با استفاده از طرح بلوک‌های کامل تصادفی بررسی گردید. نتایج نشان داد گونه میزبان تأثیر قابل‌توجهی بر زیست‌توده خشک، عملکرد بذر، فعالیت آنتی‌اکسیدانی و تجمع ترکیبات فنولی کل، کامپفرول، دولسیتول، کسکوتین و β-سیتوسترول دارد. سس رشد یافته بر روی A. retroflexus<em> </em>بیشترین زیست‌توده خشک (86/1 گرم در گیاه)، فنول کل (46/53 میلی‌گرم در گرم وزن خشک)، کامپفرول (48/0 میلی‌گرم در گرم وزن خشک)، کسکوتین (22/4 میلی‌گرم در گرم وزن خشک)، β-سیتوسترول (413/0 میلی‌گرم در گرم وزن خشک) و فعالیت آنتی‌اکسیدانی (34/81٪) را بر اساس آزمون مهار رادیکال آزاد DPPH نشان داد. در مقابل،  سس روی A. maurorum  با اینکه بیشترین عملکرد بذر (2986 دانه در گیاه) و مقدار دولسیتول (67/7 میلی‌گرم در گرم وزن خشک) را   داشت، اما کمترین فعالیت آنتی‌اکسیدانی (61/56٪) را نشان داد. تفاوت معنی‌داری میان میزبان‌ها از نظر تعداد پیچ ساقه و وزن هزار دانه مشاهده نشد. این نتایج نشان می‌دهد که گونه میزبان نقش تعیین‌کننده‌ای در تنظیم ویژگی‌های کمی و کیفی C. epithymum<em> </em>دارد و انتخاب هدفمند میزبان می‌تواند به بهینه‌سازی تولید ترکیبات زیست‌فعال و ارتقای کیفیت و کاربرد صنعتی و دارویی آن منجر شود. https://gyahpad.shahed.ac.ir/article_4974_34adeb8e3242824038aa65460a47c29e.pdf