گیاه پاد

چکیده شوری، به عنوان یک عامل محدودکننده رشد و نمو و پراکنش گیاهان، نقش کلیدی در تعیین سطح مقاومت یا حساسیت گیاهان به تنش‌های محیطی ایفا می‌کند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی سطح حساسیت و مقاومت اولیه گونه خرمندی (Diospyros lotus L.)  به تنش شوری ناشی از کلرید سدیم صورت گرفت. تیمارهای شوری شامل صفر (شاهد)، ۲۵، ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی‌مولار NaCl بودند. نتایج نشان داد که در غلظت‌ پایین شوری (۲۵ میلی‌مولار)، درصد جوانه‌زنی تغییر معنی‌داری نسبت به نمونه های شاهد نداشت. ولی با افزایش غلظت شوری به ۵۰ میلی‌مولار و بالاتر، کاهش قابل توجهی در درصد جوانه‌زنی و درصد گیاهچه‌های دارای برگ مشاهده شد. در مقابل، تعداد گیاهچه‌های بدون برگ به طور معنی‌داری در تیمارهای ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی‌مولار افزایش پیدا نمود. شاخصهای رشدی نظیر طول برگ، طول ساقه و طول ریشه نیز تحت تأثیر تنش ناشی از سطوح مختلف شوری قرار گرفتند و با افزایش غلظت نمک، روند نزولی شدیدی نشان دادند. بیشترین کاهش در پارامترهای مذکور در تیمار شوری ۲۰۰ میلی‌مولار مشاهده گردید. مقدار کلروفیل و فلورسانس کلروفیل در تیمارهای دارای شوری بالا کاهش چشمگیری نشان داد، که بیانگر آسیب شدید به سیستم فتوسنتزی بود. با این حال، نشت الکترولیت در تیمارهای مختلف تفاوت معنی‌داری نشان نداد. به طور کلی، نتایج بیانگر حساسیت شدید دانهال‌های خرمندی به تنش شوری در مراحل اولیه رشد است که نشان‌دهنده آسیب‌پذیری این گونه در برابر استرس‌های اسمزی و سمیت یونی است. این نتایج می‌تواند مبنایی برای ارزیابی حساسیت و مدیریت کشت گونه خرمندی در شرایط شوری فراهم کرده و با توجه به کاربرد آن به‌عنوان پایه برای خرمالوی تجاری (D. kaki L.)، راهنمایی موثری برای انتخاب پایه‌های مقاوم به شوری ارائه کند.

چکیده گیاهCuscuta epithymum L.  یک گیاه انگل اجباری است که به طور کامل برای دریافت آب و مواد مغذی به میزبان خود وابسته است و از این طریق، تعاملات پیچیده‌ی فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی ایجاد می‌کند که بر رشد و ترکیب فیتوشیمیایی آن تأثیر می‌گذارد. با وجود نقش تعیین‌کننده‌ی گیاه میزبان در رشد و متابولیسم سس، اثر گونه‌های مختلف میزبان بر زادآوری و تجمع ترکیبات فیتوشیمیایی این گیاه انگل به‌طور دقیق روشن نشده است، ازاین‌رو بررسی این پاسخ‌ها تحت شرایط مزرعه ضروری به نظر می‌رسد. به همین منظور در این مطالعه تأثیر پنج گونه میزبان شامل Alhagi maurorum، Prosopis farcta، Amaranthus retroflexus، Lactuca serriola  و Conyza canadensis بر ویژگی‌های رشدی، عملکرد بذر، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و برخی ترکیبات فیتوشیمیایی C. epithymum تحت شرایط مزرعه با استفاده از طرح بلوک‌های کامل تصادفی بررسی گردید. نتایج نشان داد گونه میزبان تأثیر قابل‌توجهی بر زیست‌توده خشک، عملکرد بذر، فعالیت آنتی‌اکسیدانی و تجمع ترکیبات فنولی کل، کامپفرول، دولسیتول، کسکوتین و β-سیتوسترول دارد. سس رشد یافته بر روی A. retroflexus بیشترین زیست‌توده خشک (86/1 گرم در گیاه)، فنول کل (46/53 میلی‌گرم در گرم وزن خشک)، کامپفرول (48/0 میلی‌گرم در گرم وزن خشک)، کسکوتین (22/4 میلی‌گرم در گرم وزن خشک)، β-سیتوسترول (413/0 میلی‌گرم در گرم وزن خشک) و فعالیت آنتی‌اکسیدانی (34/81٪) را بر اساس آزمون مهار رادیکال آزاد DPPH نشان داد. در مقابل،  سس روی A. maurorum  با اینکه بیشترین عملکرد بذر (2986 دانه در گیاه) و مقدار دولسیتول (67/7 میلی‌گرم در گرم وزن خشک) را   داشت، اما کمترین فعالیت آنتی‌اکسیدانی (61/56٪) را نشان داد. تفاوت معنی‌داری میان میزبان‌ها از نظر تعداد پیچ ساقه و وزن هزار دانه مشاهده نشد. این نتایج نشان می‌دهد که گونه میزبان نقش تعیین‌کننده‌ای در تنظیم ویژگی‌های کمی و کیفی C. epithymum دارد و انتخاب هدفمند میزبان می‌تواند به بهینه‌سازی تولید ترکیبات زیست‌فعال و ارتقای کیفیت و کاربرد صنعتی و دارویی آن منجر شود.

چکیده پیرتروم (Tanacetum cinerariifolium L.) یکی از مهم‌ترین حشره‌کش‌های طبیعی شناخته‌شده است که به‌دلیل سمیت انتخابی برای حشرات، تجزیه‌پذیری سریع در محیط و ایمنی نسبی برای پستانداران، جایگاه ویژه‌ای در کشاورزی پایدار و مدیریت تلفیقی آفات یافته است. ترکیبات فعال پیرتروم شامل شش استر اصلی موسوم به پیرترین‌ها هستند که از نظر ساختار شیمیایی، فعالیت زیستی و پایداری، تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند. هدف از این مقاله مروری، بررسی جامع پیشرفت‌های علمی مرتبط با شیمی پیرترین‌ها، مسیرهای بیوسنتز در گیاه، عوامل مؤثر بر تجمع این ترکیبات، روش‌های استخراج کلاسیک و نوین و به‌ویژه روش‌های آنالیتیکی معتبر مبتنی بر HPLC، LC–MS/MS  و GC–MS است. در این مقاله، داده‌های واقعی و منتشرشده مربوط به شرایط کروماتوگرافی، زمان‌های نگهداری، حدود تشخیص و کمّی‌سازی و کاربرد این روش‌ها در کنترل کیفیت عصاره‌های گیاهی و پایش باقیمانده‌ها در محصولات کشاورزی گردآوری و تحلیل شده‌اند. نتایج این مرور نشان می‌دهد که روش‌هایLC–MS/MS  به‌عنوان دقیق‌ترین و اختصاصی‌ترین ابزار برای تفکیک و تعیین جداگانه شش پیرترین شناخته می‌شوند، در حالی که HPLC-DAD همچنان روشی مقرون‌به ‌صرفه و قابل اعتماد برای کنترل کیفیت فرآورده‌های گیاهی است. این مقاله می‌تواند به‌عنوان مرجع علمی برای پژوهشگران حوزه گیاهان دارویی، حشره‌کش‌های گیاهی و آنالیز ترکیبات طبیعی مورد استفاده قرار گیرد