گیاه پاد

چکیده ژل و عصاره گیاه دارویی صبر زرد (Aloe vera L.) دارای خواص متعدد بیولوژیک و فیزیولوژیک می‌باشد و در صنایع مختلف دارویی، غذایی و آرایشی و بهداشتی استفاده می‌شود. در این تحقیق به‌منظور تعیین مقادیر تانن کل، فنل کل، فلاونوئید کل و آنتی‌اکسیدان عصاره هیدروالکلی ژل صبر زرد، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در سال 1398 اجرا شد. این پژوهش در گلخانه‌ای واقع در روستای دهشک از توابع شهر مشهد استان خراسان رضوی انجام شد. از ژل برگ‌های صبر زرد عصاره متانولی تهیه شد. سنجش میزان فنل و فلاونوئید به روش اسپکترومتری صورت گرفت و فعالیت آنتی‌اکسیدانی عصاره ژل با استفاده از رادیکال آزاد DPHH اندازه‌گیری شد. طبق نتایج بدست آمده از تعیین مقادیر متابولیت‌های ثانویه و فعالیت آنتی-اکسیدانی، مقدار فنل کل در عصاره هیدروالکلی ژل صبر زرد 04/90 میکرو اکی والان گرم گالیک اسید بر میلی‌گرم وزن خشک ژل، مقدار فلاونوئید کل 25/66 میکرواکی والان گرم کوئرستین بر میلی‌گرم وزن خشک ژل و مقدار تانن کل، 43/87 میکرو اکی والان گرم کاتشین بر میلی‌گرم وزن خشک ژل بود. نتایج حاصل از فعالیت آنتی‌اکسیدانی در روش FRAP و BCB نیز مؤید پتانسیل بالای این گیاه در مهار اکسیدان‌ها بود. سنجش فعالیت آنتی‌اکسیدانی در سه روش DPPH، FRAP و BCB با محتوای فنل کل، فلاونوئید کل و تانن کل همبستگی مثبت معنی‌داری داشت. نتایج این مطالعه نشان داد که ژل صبر زرد دارای فعالیت آنتی‌اکسیدانی بالا می‌باشد و همچنین با میزان ترکیبات فنلی و فلاونوئیدی رابطه مستقیم دارد.

چکیده گیاه دارویی مرزنجوش (Origanum majorana) یک گیاه علفی چند ساله است که در مناطق مختلف جهان میروید، خواستگاه اصلی آن حوضه مدیترانه و از خانواده Lamiaceae است. بهمنظور بررسی اثر اسید سالیسیلیک بر ویژگیهای کمی و کیفی گیاه دارویی مرزنجوش در شرایط تنش شوری، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به صورت گلدانی طی سال 99-1398 در گلخانه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی اجرا شد. فاکتور اول تنش شوری در چهار سطح (صفر (آب مقطر)، 50، 75 و 100 میلیمولار ناشی از نمک کلرید سدیم) و عامل دوم اسید سالیسیلیک با چهار سطح (0، 5/0، 1 و 5/1 میلیمولار) بودند. صفات مورد مطالعه شامل ارتفاع بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و بیولوژیک، درصد و عملکرد اسانس، محتوای پرولین، محتوای مالون دی آلدئید و آنزیمهای آنتیاکسیدانت بودند. نتایج نشان داد که صفات مورد ارزیابی در پژوهش حاضر تحت تأثیر اثرهای ساده اسید سالیسیلیک و تنش شوری قرار گرفتند. نتایج تحقیق نشان داد که تنش شوری موجب کاهش ارتفاع بوته (61/14 درصد)، وزن هزار دانه (16/1 درصد)، عملکرد دانه (07/16 درصد) و بیولوژیک (11/19 درصد)، محتوای پرولین (14/7 درصد)، درصد اسانس (91/17 درصد)، عملکرد اسانس (18/31 درصد) و محتوای آنزیمهای آنتیاکسیدانت شد. همچنین کاربرد اسید سالیسیلیک سبب بهبودی صفات مورد اشاره گردید. کاربرد اسید سالیسیلیک موجب افزایش فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان مذکور و تجمع پرولین گردید. کاربرد اسید سالیسیلیک 5/1 میلیمولار برای بهبود و افزایش میزان ویژگیهای مورفولوژی و فیزیولوژی گیاه دارویی مرزنجوش میتوان توصیه کرد.

چکیده کلوس از خانواده چتریان و گیاهی خودرو با خاصیت دارویی است که در سال‌های اخیر به دلیل بهره‌برداری بی‌روبه و نامناسب، ریشه‌کنی و غنچه‌چینی پیش از بذر دهی، این گیاه رو به انقراض است. این گونه به‌صورت خودرو در زیست اقلیم-های سرد و کوهستانی رشد می‌کند و در طب سنتی برای درمان بیماری‌های مختلف مانند بیماری‌های قلبی-عروقی، درمان زخم معده، تنفسی و التهاب روده کاربرد دارد. بدین منظور آزمایشی برای بررسی خصوصیات عمکلرد زیستی و مواد مؤثره گیاه دارویی کلوس در گلخانه مرکز تحقیقاتی گیاهان دارویی دانشگاه شاهد در سال 1401 اجرا شد. آزمایش گلخانه‌ای شامل تیمارهای کودی شامل (عدم اعمال کود، کود شیمیایی با منبع نیتروژن و کود زیستی نیتروزیست) در سه تکرار به صورت کشت گلدانی با بستر کشت کوکوپیت+پرکولیت+پیت ماس بود. طبق نتایج حاصل از پژوهش حاضر، شاخص‌های رشدی مانند وزن خشک اندام هوایی، ارتفاع بوته، ترکیبات محلول، متابولیت‌های ثانویه و میزان DPPH تحت اثر تیمار کود قرار گرفتند. کود زیستی نیتروزیست موجب افزایش صفات فیزیولوژیکی مانند فنل کل (55/2 میلی‌گرم بر گرم وزن تر)، محتوای فلاونوئید در سه طول موج و محتوای کربوهیدرات (4/4 میلی‌گرم بر گرم وزن تر) و ظرفیت آنتی‌اکسیدان (63/28%) کلوس شد. اعمال کود زیستی نیتروزیست و ترکیب تیمار کود شیمیایی 80 کیلوگرم در هکتار به صورت توأم با کود زیستی نیز در صفات خصوصیات ریشه، محتوای فلاونوئید و ظرفیت آنتی‌اکسیدان برگ گیاه دارویی کلوس اثر مثبت افزایشی داشتند.